Một báo cáo mới từ Global Preparedness Monitoring Board (GPMB) cảnh báo rằng các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như Ebola, hantavirus và các tác nhân gây dịch khác đang xuất hiện thường xuyên hơn, đồng thời gây ra tác động nghiêm trọng hơn so với trước đây.
Cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh các đợt bùng phát Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda tiếp tục diễn biến phức tạp, gây áp lực lớn lên hệ thống y tế địa phương và sự phối hợp quốc tế.
Trẻ em là nhóm dễ bị tổn thương trong các đợt bùng phát dịch
Theo báo cáo, trẻ em là một trong những nhóm chịu ảnh hưởng gián tiếp và trực tiếp lớn nhất khi dịch bệnh lan rộng:
- Nguy cơ gián đoạn chăm sóc y tế cơ bản, bao gồm tiêm chủng và khám bệnh định kỳ
- Suy dinh dưỡng gia tăng do gián đoạn chuỗi cung ứng thực phẩm và dịch vụ y tế
- Nguy cơ lây nhiễm cao hơn trong môi trường sống đông đúc hoặc thiếu vệ sinh
- Ảnh hưởng tâm lý kéo dài do gián đoạn học tập và mất an toàn xã hội
Đặc biệt, tại các quốc gia thu nhập thấp và khu vực xung đột, trẻ em có nguy cơ chịu tác động nặng nề hơn do hệ thống y tế vốn đã mong manh.
Nguyên nhân khiến nguy cơ dịch bệnh gia tăng
Báo cáo chỉ ra nhiều yếu tố làm gia tăng tần suất và mức độ nghiêm trọng của các đợt bùng phát dịch:
- Biến đổi khí hậu làm thay đổi môi trường sống của tác nhân gây bệnh
- Xung đột vũ trang khiến hệ thống y tế bị gián đoạn
- Suy giảm đầu tư vào giám sát dịch tễ
- Hợp tác quốc tế chưa hiệu quả trong phòng chống dịch
Các chuyên gia nhận định rằng thế giới vẫn đang chủ yếu phản ứng bị động thay vì xây dựng hệ thống phòng ngừa chủ động.
Hệ thống y tế toàn cầu chưa sẵn sàng cho đại dịch mới
Mặc dù đã có tiến bộ về công nghệ y sinh như vaccine mRNA, báo cáo cho thấy hệ thống y tế toàn cầu vẫn tồn tại nhiều hạn chế:
- Thiếu cơ chế phối hợp xuyên quốc gia
- Phân bổ vaccine và thuốc điều trị chưa công bằng
- Năng lực giám sát dịch bệnh chưa đồng bộ giữa các khu vực
Điều này làm tăng nguy cơ một đại dịch mới có thể gây hậu quả nghiêm trọng hơn cả COVID-19.
Khuyến nghị từ các chuyên gia
Global Preparedness Monitoring Board kêu gọi:
- Thiết lập cơ chế phòng chống đại dịch mang tính ràng buộc quốc tế
- Tăng đầu tư cho giám sát dịch bệnh và y tế cơ sở
- Đảm bảo tiếp cận công bằng vaccine và thuốc điều trị
- Ưu tiên bảo vệ nhóm dễ tổn thương, đặc biệt là trẻ em
Kết luận
Các bệnh truyền nhiễm như Ebola và hantavirus không chỉ gia tăng về tần suất mà còn đặt ra nguy cơ lớn đối với trẻ em trên toàn thế giới. Trong bối cảnh hệ thống y tế toàn cầu còn nhiều lỗ hổng, việc tăng cường phòng ngừa và bảo vệ nhóm dễ tổn thương trở thành ưu tiên cấp thiết.